Australiërs voelen steeds meer de stijgende kosten van levensonderhoud, vooral op de woningmarkt. Het National Cabinet buigt zich over de kwestie, in het bijzonder over de huurmarkt, en waarschuwt voor kortetermijnoplossingen. Het kernprobleem is een tekort aan aanbod, dat nog wordt versterkt door factoren zoals hogere rentevoeten en te weinig bouwvergunningen. Hoewel huurprijscontroles worden voorgesteld, kunnen die investeringen ontmoedigen en het aanbod verder beperken. Oplossingen zijn onder meer meer betaalbare huurwoningen bouwen en beleid vermijden dat de kwaliteit van woningen aantast. Samenwerking en investeringen in de bouwsector zijn essentieel om de crisis aan te pakken. Daarbij is het belangrijk om vaart te houden in woningbouwinitiatieven en de woonproblematiek niet te politiseren. De nadruk ligt op het wegwerken van beperkingen op het aanbod, zodat wonen betaalbaarder wordt.
Miljoenen Australiërs staan onder druk door de stijgende kosten van levensonderhoud, vooral op de woningmarkt. Nu het National Cabinet zich deze week over wonen buigt, en dan vooral over huurwoningen, klinkt de waarschuwing dat kortetermijnoplossingen de betaalbaarheid verder kunnen verslechteren. Het debat over wonen, dat lange tijd sluimerde, bevindt zich nu op een crisispunt, met een aanzienlijk tekort aan woningen. Factoren die daaraan bijdragen zijn onder meer hogere rentevoeten, inflatie, meer migratie en een laag aantal bouwvergunningen. De terugval in de bouwsector, zichtbaar in de daling van het aantal goedgekeurde nieuwbouwwoningen en hoogbouwprojecten, onderstreept het aanhoudende aanbodprobleem.
Het tekort aan hoogbouw, die essentieel is voor huurders, zet de huurmarkt verder onder druk. De huurprijsinflatie bereikte een piek die in 14 jaar niet was gezien. De huurprijzen stegen met 6,3% tot juni 2023, een scherp contrast met de eerdere daling van de gemiddelde huren. Historisch gezien waren er forse huurprijsstijgingen in 1975, 1988 en 2008. Er is actie nodig om de wooncrisis aan te pakken, maar huurprijscontroles zijn mogelijk niet de beste oplossing: ze kunnen investeringen ontmoedigen en het aanbod en de kwaliteit van huurwoningen verminderen. De jaren 2010 toonden aan dat voldoende nieuwbouw in de hoogbouw de druk op de huurmarkt kan verlichten, zelfs bij een hoge migratie.
In dat decennium bedroeg het gemiddelde aantal opgestarte woningen in hogere gebouwen 82.300, met een piek van 114.000 in 2016. In het jaar tot maart 2023 zijn minder dan 65.000 nieuwe woningen in deze categorie in aanbouw gegaan. Dat moet veranderen.
We moeten zo veel mogelijk betaalbare huurwoningen op de markt brengen en ingrepen vermijden die de kwaliteit en het aanbod van woningen beperken.
Voor wie afhankelijk is van betaalbare huurwoningen, kan de beschikbaarheid ervan een groot verschil maken voor de levenskwaliteit.
Migratie demoniseren terwijl het land dringend meer werknemers nodig heeft — alleen al ongeveer een half miljoen nieuwe werknemers in de bouw — lost de wooncrisis niet op.
Huurprijscontroles zijn goed bedoeld om kwetsbare huurders op korte termijn te beschermen, maar ze verlengen het probleem en lossen de wooncrisis niet op.
Deze maatregelen houden geen rekening met de complexe marktdynamiek en de onbedoelde gevolgen die ze kunnen hebben.
Wie afhankelijk is van betaalbare huisvesting, verdient oplossingen die echt tegemoetkomen aan zijn of haar behoeften en de situatie niet onbedoeld verergeren.
Onze aanpak om de wooncrisis op te lossen bestaat uit twee delen: de inflatie opnieuw onder controle krijgen, zodat de rentevoeten kunnen dalen, en een klimaat scheppen dat investeringen en ontwikkeling stimuleert.
Dat verlicht uiteindelijk de druk op wie een hypotheek afbetaalt en op de huurprijzen.
Master Builders Australia is ervan overtuigd dat de oplossing ligt in samenwerking met de bouwsector om obstakels weg te nemen en groei te stimuleren, door nieuwe projecten makkelijker groen licht te geven.
Dat kan door particuliere investeringen op gang te brengen en de bouwkosten te verlagen met een betere aanpak van de ruimtelijke planning, het wegwerken van achterstanden, het beperken van belastingen en heffingen, en het verhogen van de productiviteit in de sector door bouwvoorschriften en de arbeidsverhoudingen te vereenvoudigen.
Dankzij het Housing Accord van vorig jaar hebben de federale, deelstaat- en territoriumregeringen belangrijke stappen gezet met gerichte initiatieven voor sociale en betaalbare huisvesting, waar de huurdruk doorgaans het grootst is.
Maar we mogen het momentum niet verliezen.
De politieke blokkade rond de goedkeuring van het Housing Australia Future Fund en andere wetgeving over het woningaanbod houdt deze gerichte inspanningen tegen.
We kunnen het ons niet veroorloven politieke spelletjes te spelen met het leven van de vele Australiërs die het steeds grotere deel van hun inkomen zien opgaan aan woonkosten.
Het is cruciaal dat het National Cabinet deze week overeenkomt om de onder het Accord afgesproken beperkingen op het aanbod weg te nemen — meer betaalbare woningen begint bij een groter aanbod.
Met een aanpak op basis van feiten kunnen we de weg vrijmaken voor een duurzame oplossing die niet alleen de wooncrisis en het leed van Australiërs aanpakt, maar ook de gezondheid van de woningmarkt op lange termijn verzekert.
