Australiërs worden steeds zwaarder getroffen door de stijgende kosten van levensonderhoud, met name op de woningmarkt. Het National Cabinet buigt zich over dit vraagstuk, vooral over de huurmarkt, en waarschuwt voor kortetermijnoplossingen. Het kernprobleem is een gebrek aan aanbod, dat wordt verergerd door factoren als stijgende rentetarieven en een tekort aan bouwvergunningen. Hoewel huurprijsregulering wordt voorgesteld, kan die investeringen ontmoedigen en het aanbod verder beperken. Oplossingen zijn onder meer het stimuleren van de bouw van betaalbare huurwoningen en het vermijden van beleid dat de kwaliteit van woningen aantast. Samenwerking en investeringen in de bouwsector zijn essentieel om de crisis te verlichten. Daarbij is het belangrijk om vaart te houden in woningbouwinitiatieven en de woningproblematiek niet te politiseren. De nadruk ligt op het wegnemen van belemmeringen voor het aanbod om wonen betaalbaarder te maken.
Miljoenen Australiërs hebben het zwaar door de snel stijgende kosten van levensonderhoud, vooral op de woningmarkt. Nu het National Cabinet zich deze week over huisvesting buigt, met speciale aandacht voor huurwoningen, wordt gewaarschuwd voor kortetermijnoplossingen die de betaalbaarheid verder kunnen verslechteren. Het woningdebat sudderde lange tijd, maar heeft nu een crisispunt bereikt, met een groot tekort aan woningen in alle segmenten. Factoren die hieraan bijdragen zijn hogere rentetarieven, inflatie, meer migratie en een gering aantal bouwvergunningen. De terugval in de bouwsector, zichtbaar in de daling van het aantal goedgekeurde plannen voor nieuwe woningen en hoogbouw, onderstreept het aanhoudende aanbodtekort.
Het tekort aan hoogbouwwoningen, die essentieel zijn voor huurders, zet de huurmarkt verder onder druk. De huurprijsinflatie heeft het hoogste niveau in 14 jaar bereikt. De huurprijzen stegen tot juni 2023 met 6,3%, een scherp contrast met de eerdere daling van de gemiddelde huren. Historisch gezien waren er pieken in de huurprijzen in 1975, 1988 en 2008. Er is actie nodig om de woningcrisis aan te pakken, maar huurprijsregulering is mogelijk niet de beste oplossing: die kan investeringen ontmoedigen en het aanbod en de kwaliteit van huurwoningen verminderen. De jaren 2010 lieten zien dat voldoende nieuwbouw in de hoogbouw de druk op de huurmarkt kan verlichten, zelfs bij een hoge migratie.
In dat decennium werden gemiddeld 82.300 woningen in hoogbouw gestart, met een piek van 114.000 in 2016. In het jaar tot maart 2023 begon de bouw van minder dan 65.000 nieuwe woningen in deze categorie. Dit moet veranderen.
We moeten zo veel mogelijk betaalbare huurwoningen op de markt brengen en ingrepen vermijden die de kwaliteit en het aanbod van woningen beperken.
Voor mensen die afhankelijk zijn van betaalbare huurwoningen kan de beschikbaarheid ervan een groot verschil maken voor hun levenskwaliteit.
Migratie demoniseren terwijl het land dringend behoefte heeft aan meer werknemers — alleen al ongeveer een half miljoen extra krachten in de bouwsector — lost de woningcrisis niet op.
Huurregulering is weliswaar bedoeld om kwetsbare huurders op korte termijn te beschermen, maar verlengt het probleem en lost de woningcrisis niet op.
Deze maatregelen houden geen rekening met de complexe marktdynamiek en de onbedoelde gevolgen die ze kunnen hebben.
Mensen die afhankelijk zijn van betaalbare huisvesting verdienen oplossingen die echt aan hun behoeften tegemoetkomen en de situatie niet onbedoeld verergeren.
Onze aanpak om de woningcrisis op te lossen bestaat uit twee delen: de inflatie weer onder controle krijgen, zodat de rentetarieven kunnen dalen, en een klimaat scheppen dat bevorderlijk is voor investeringen en ontwikkeling.
Zo neemt de druk op hypotheekhouders en de huurprijzen af.
Master Builders Australia is ervan overtuigd dat de oplossing ligt in samenwerking met de bouwsector: we moeten belemmeringen wegnemen en groei stimuleren door het eenvoudiger te maken om nieuwe projecten goedgekeurd te krijgen.
Dit kan door particuliere investeringen op gang te brengen en de bouwkosten te verlagen met betere planningsprocessen, het wegwerken van achterstanden, het beperken van belastingen en heffingen en het verhogen van de productiviteit in de sector door bouwvoorschriften en arbeidsverhoudingen te vereenvoudigen.
Het Housing Accord van vorig jaar leidde tot belangrijke stappen van de federale, deelstaat- en territoriale overheden, met gerichte initiatieven voor sociale en betaalbare huisvesting, waar de huurdruk doorgaans het grootst is.
Maar we mogen de vaart niet verliezen.
De politieke blokkade rond de goedkeuring van het Housing Australia Future Fund en andere wetgeving voor meer woningaanbod houdt deze gerichte inspanningen tegen.
We kunnen het ons niet veroorloven politiek te bedrijven met het leven van de vele Australiërs die worstelen met woonlasten, die een steeds groter deel van hun inkomen opslokken.
Het is essentieel dat het National Cabinet deze week instemt met het wegnemen van de aanbodbelemmeringen die in het Accord zijn afgesproken — meer betaalbare woningen begint bij voldoende aanbod.
Met een aanpak op basis van feiten kunnen we de weg vrijmaken voor een duurzame oplossing die niet alleen de woningcrisis en het leed van Australiërs aanpakt, maar ook de gezondheid van de woningmarkt op lange termijn waarborgt.
